SELAMAT DATANG KE

DUNIA

"PRIAS'98"

PENCEMARAN UDARA

 

 

 

 

Pencemaran udara.

 

Pencemaran udara diakibatkan oleh penambahan bahan pencemar seperti gas, debu, dan asap ke atmosfera sehingga mengganggu dan merbahayakan kehidupan manusia, haiwan, tumbuhan, dan juga merosakkan harta benda kita. Selain daripada mengganggu kesihatan manusia, bahan pencemar yang terhasil juga merupakan faktor utama yang menyebabkan perubahan ke atas iklim. Laporan dari Kementerian Sains, Teknologi, dan Alam Sekitar menyatakan bahawa bahan pencemar dibebaskan ke udara Malaysia melebihi 1 juta tan setiap tahun.

 

Pencemaran udara disebabkan oleh tiga punca utama iaitu kenderaan, industri dan pembakaran.

 

Kenderaan - kapal terbang, kereta dan kapal menghasilkan bahan dan gas pencemar semasa pembakaran bahan api.

 

Industri - kilang-kilang perindustrian seperti kilang melebur bijih, kilang kertas, kilang papan, kilang kimia (baja, insektisid dan herbisid) perindustrian pembinaan dan kilang radioaktiviti menghasilkan banyak gas beracun dan bahan-bahan ke udara.

 

Pembakaran - gas-gas beracun dan bahan pencemar dibebaskan semasa pembakaran bahan api yang digunakan untuk memasak seperti gas asli, kayu api, arang batu, arang kayu dan kerosin. Arang batu dan minyak diesel juga digunakan dalam logi kuasa elektrik.

 

Biasanya asap yang dibebaskan merupakan bahan pencemar alam sekitar yang paling ketara. Asap mengandungi zarah karbon yang terhasil daripada pembakaran bahan api. Apabila karbon ini terdapat dengan banyak di atmosfera, ia boleh menyebabkan wap air terkondensasi di sekelilingnya pada cuaca yang sejuk dan membentuk asbut (smog).

 

Bahan pencemar yang lain ialah gas berasid seperti oksida sulfur dan oksida nitrogen. Gas-gas ini bertindak dengan oksigen dan wap air untuk membentuk asid yang turun bersama air hujan sebagai hujan asid. Hujan asid ini sertabahan pencemar yang lain memberi beberapa kesan yang buruk ke atas kesihatan manusia serta haiwan yang lain, tanaman, bangunan dan iklim seperti yang ditunjukkan dalam jadual 1.1 di bawah.

 

Bahan Pencemaran Udara Dan Kesannya Ke Atas Kesihatan Manusia, Tanaman, Bangunan Dan Iklim.

 

Berikut merupakan beberapa contoh-contoh bahan pencemar udara dan kesan-kesannya ke atas kesihatan, manusia, tanaman, bangunan dan iklim.

agen pencemaran

punca

kesan-kesan

(a). Karban monoksida

  • Daripada pembakaran bahan api yang tidak lengkap oleh kilang perindustrian dan kenderaan.
  • Berpadu dengan hemoglobin untuk membentuk karboksi hemoglobin yang akan menggantikan oksigen dalam darah.
  • Oleh itu, mengurangkan oksigen yang dibawa ke tisu badan.
  • Melambatkan tindak balas dan melembabkan otak.
  • (b). Sulfur dioksida

    • Gas berasid yang dibebaskan oleh bahan api yang mengandungi sulfur terbakar.
  • Memedihkan mata dan bahagian atas saluran respirasi.
  • Merendahkan sistem ketahanan terhadap penyakit respirasi seperti radang peparu.
  • Membentuk hujan asid dan merendahkan pH tanah yang akan mempengaruhi pertumbuhan tumbuhan.
  • Hujan berasid mengakis bangunan dan mempercepatkan pengaratan benda-benda besi dan keluli.
  • (c). Nitrogen dioksida

    (NO2 dan NO)

    • Hasil pembakaran bahan api pada suhu tinggi, terutamanya dalam stesen kuasa elektrik, kenderaan berat dan perindustrian.
  • Memberi kesan buruk terhadap epitelium peparu dan menggalakkan perkembangan bronkitis dan kanser.
  • Merendahkan ketahanan kanak-kanak terhadap demam selesema.
  • Berpadu dengan hidrokarbon untuk membentuk pelbagai pengoksida fotokimia yang boleh membunuh tumbuhan dan mencederakan peparu.
  • (d). Asap

    • Hasil pembakaran bahan api di rumah, enjin stim dan cerobong asap dalam kilang.
  • Menyebabkan pengelihatan menjadi kabur.
  • Melekat pada ruang stoma dan menyumbat bukaan tersebut, dengan itu menurunkan kadar fotosintesis.
  • Pembentukan kabus asap dan pengoksida fotokimia.
  • Kabus mengurangkan keamatan cahaya ke muka bumi oleh itu mengurangkan fotosintesis.
  • (e). Debu

    • Dihasilkan oleh kilang-kilang simen, kilang batu kapur, kilang kuari dan asbestos.
  • Melekat pada permukaan daun dsan mengurangkan pancaran cahaya serta mengurangkan kadar fotosintesis.
  • Debu yang melekat pada bukaan stoma merendahkan kadar fotosintesis.
  • Debu yang terkumpul di dalam peparu menyebabkan kecekapan pertukaran gas mengurang dan penyumbatan saluran pernafasan.
  • (f). Plumbum

    • Dibebaskan daripada pembakaran petrol berplumbum dalam enjin kenderaan, pembakaran sampah, asap dan cat-cat.
  • Mengakibatkan gangguan kebolehan badan membina darah dan menyebabkan kerencatan otak pada kanak-kanak.
  • Termendap di permukaan daun dan digerakkan melalui satu rantai makanan dengan kepekatan yang semakin bertambahan di setiap aras trof.
  • (g). Ozon

    • Terbentuk daripada tindak balas kimia antara hidrokarbon dan nitrogen oksida dan kehadiran cahaya ultra-ungu.
  • Memedihkan mata dan mendatangkan kesan buruk pada peparu.
  • Mempercepatkan kerekahan getah dan menjejaskan fotosintesis.
  • Ozon bersama-sama dengan asap membentuk kabus asap fotokimia.
  • (h).Bahan agrokimia

    • Hasil semburan bahan agrokimia seperti insektisid, herbisid, pestisid.
  • Racun bahan agrokimia akan masuk ke dalam badan rantai makanan dan seterusnya ke dalam badan kita.
  • (i). Sinaran radioaktif

    • terdiri daripada tiga jenis utama iaitu alfa, beta dan gama.
  • Mengakibatkan penyakit tumur tulang, leukimia dan meningkatkan kadar mutasi seperti kecacatan genetik pada generasi akan datang.
  •  

    Hujan Asid.

     

    Hujan asid merupakan kesan yang teruk akibat daripada pencemaran udara. Hujan asid terbentuk daripada gas-gas berasid seperti sulfur dioksida dan nitrogen dioksida yang dihasilkan oleh kilang industri dan sebagainya bertindak balas dengan oksigen dan air di atmosfera untuk membentuk asid. Asid yang terhasil menunjukan formula berikut.

    2SO2

    Sulfur dioksida

    +

    O2

    Oksigen

    -------->

    2SO3

    Sulfur trioksida

    SO3

    Sulfur trioksida

    +

    H2O

    Air

    -------->

    H2SO4

    Asid sulfurik

    NO

    Nitrogen monoksida

    +

    H2O

    Air

    -------->

    HNO2

    Asid nitrus

    NO2

    Nitrogen dioksida

    +

    H2O

    Air

    -------->

    HNO3

    Asid nitrik

     

    Asid-asid ini akan turun bersama-sama dengan air hujan sebagai hujan asid

     

     

     

    Hujan asid ini akan menimbulkan pelbagai masalah seperti berikut :

    1. Menjejaskan keseimbangan alam.
    2. Mengancam kemandirian tumbuhan.
    3. Menyebabkan logam toksik seperti merkuri dan aluminium dibebaskan dari tanah dan melarut-resap ke dalam sungai dan tasik.
    4. Mencemarkan sumber air paip.

     

    Jadual pH volume weighted purata tahunan.

     

    STESEN

     

    1985

     

    1986

     

    1987

    Alor Setar

    5.58

    5.49

    5.53

    Batu Embun

    5.45

    5.50

    5.68

    Bayan Lepas

    5.31

    5.01

    5.03

    Bukit Tinggi

    -----

    5.06

    4.89

    Ipoh

    5.43

    5.23

    5.21

    Klang

    5.26

    5.06

    4.62

    Kota Bharu

    5.51

    5.47

    5.47

    Kuantan

    5.35

    5.22

    5.13

    Melaka

    5.46

    4.97

    4.58

    Mersing

    5.35

    4.89

    4.84

    Perai

    4.71

    4.51

    4.61

    Petaling Jaya

    5.50

    4.54

    4.46

    Senai

    4.99

    4.54

    4.40

    Sitiawan

    5.52

    5.18

    4.89

    Tanah Rata

    5.64

    5.23

    5.21

     

    Sumber : Jabatan Kaji Cuaca Malaysia.

     

    Jadual pH hujan mengikut musim.

     

    STESEN

    pH Monsun Barat Daya

    PH Monsun Timur Laut

    Antara Monsun (April)

    Antara Monsun (Oktober)

    Alor Setar

    5.5

    5.5

    5.4

    5.5

    Bayan Lepas

    5.1

    5.1

    4.8

    5.0

    Ipoh

    5.2

    5.2

    4.9

    5.1

    Klang

    4.6

    5.1

    4.6

    4.9

    Kota Bharu

    5.5

    5.5

    5.6

    5.4

    Kuala Terengganu

    5.3

    5.3

    5.4

    5.5

    Kuantan

    5.1

    5.2

    5.1

    5.2

    Melaka

    5.0

    4.8

    4.7

    4.7

    Mersing

    4.7

    5.2

    5.0

    5.0

    Perai

    4.6

    4.6

    4.4

    4.5

    Petaling Jaya

    4.7

    4.6

    4.4

    4.5

    Senai

    4.4

    5.0

    4.5

    4.3

    Tanah Rata

    5.3

    5.4

    5.0

    5.4

     

    Sumber : Jabatan Kaji Cuaca Malaysia.

    Kesan Rumah Hijau.

     

    Kesan rumah hijau adalah satu fenomena di mana dunia mengalami pemanasan akibat pemerangkapan haba di atmosfera bumi oleh beberapa jenis gas. Gas-gas ini bertindak sebagai selimut mengelilingi bumi. Ia membenarkan haba masuk tetapi menghalang pembebasan semula haba ke angkasa lepas.

    Kejadian kesan rumah hijau adalah seperti berikut :

    1. Sinaran ultra ungu daripada matahari menembusi lapisan ozon terutamanya di bahagian penipisan dan memanaskan permukaan bumi.
    2.  

    3. Haba kemudiannya dipantulkan balik oleh bumi sebagai sinaran inframerah.
    4.  

    5. Tenaga haba dari sinaran inframerah ini diperangkap di atmosfera oleh gas-gas seperti karbon dioksida, dinitrogen monoksida, ozon, metana dan wap air.
    6.  

    7. Haba yang diperangkap akan meningkatkan suhu bumi.
    8.  

    9. Pertambahan gas-gas pencemar di atmosfera seperti oksida nitrogen dan sulfur dioksida akan meningkatkan pemerangkapan haba.
    10.  

    11. Semakin banyak haba diperangkap di atmosfera semakin tinggi suhu sekitar bumi.

     

    Kesan rumah hijau akan mengakibatkan :

    a). kenaikan paras laut.

    (i). Misalnya kenaikan paras laut di Artik dan Antartika yang disebabkan oleh pencairan ketulan-ketulan ais.

    (ii). Kenaikan paras laut menyebabkan kejadian banjir di kawasan pesisiran pantai seperti yang berlaku di bandar- bandar pesisiran di Bangladesh.

    (iii). Penglimpahan masuk air laut ke kawasan pertanian dan meninggikan saliniti (kemasinan) tanah. Ini menjadikannya kurang sesuai untuk pertanian.

     

    b). Perubahan iklim.

    (i). Perubahan arah angin dan arus menyebabkan bencana alam seperti ribut dan taufan.

    (ii). Kejadian iklim ekstrim di mana kemarau dan banjir berlaku dengan tidak diduga seperti di Afrika. Ini mengurangkan penghasilan hutan dan pertanian.

    (iii). Perubahan taburan hujan menyukarkan untuk mendapatkan air tawar. Ini membawa masalah kepada pertanian dan penghutanan.

     

    c). Kesihatan manusia terganggu.

    (i). Perubahan suhu boleh menyebabkan "heatwave" di beberapa tempat dan penduduk kawasan terutamanya penduduk tua boleh mengalami "heatstroke".

    (ii). Kekurangan air tawar dan kejadian banjir boleh menyebabkan air yang digunakan tercemar dan seterusnya mengakibatkan penyakit seperti cirit-birit.

     

    Kesan Rumah Hijau.